Stopnie pomiarowej intensywności sejsmicznej w górnictwie węgla kamiennego
Skala GSIS-2017 stanowi podstawowe narzędzie do oceny wpływu wstrząsów górniczych na obiekty budowlane oraz infrastrukturę podziemną. Ocena intensywności opiera się głównie na maksymalnej wartości prędkości drgań poziomych (PGVHmax) oraz czasie trwania drgań (tHV).
Skala obejmuje 7 stopni intensywności sejsmicznej (0–VI). Opisuje:
Poniżej przedstawiono grafikę obrazującą stopnie intensywności sejsmicznej dla wstrząsów górniczych według skali GSIS-2017 w wersji prędkości drgań powierzchni.
Stopień V stanowi aktualną granicę doświadczeń empirycznych w polskim górnictwie węgla kamiennego.
Drgania nie powodują żadnych uszkodzeń i są praktycznie nieodczuwalne lub słabo odczuwalne.
Brak uszkodzeń. Drgania odczuwalne, lekkie kołysanie budynkiem i zamykanie się otwartych drzwi.
Możliwe powiększanie się istniejących uszkodzeń elementów niekonstrukcyjnych. Drgania silnie odczuwane, gdy wstrząs wystąpi w nocy ludzie się budzą, zastawy szklane mogą spadać z półek, delikatny efekt trzeszczenia ścian.
Pierwsze zarysowania ścian, odspojenia tynków, uszkodzenia ceglanych kominów, drobne szkody w mieniu. W epicentrum bardzo silne odczucie drgań wewnątrz i na zewnątrz budynków, część osób wystraszona, efekt trzeszczenia ścian i przesuwania mebli.
Zarysowania ścian nośnych i elementów konstrukcyjnych, rozległe zarysowania i wykruszenia tynków. W epicentrum bardzo silne odczucie drgań wewnątrz i na zewnątrz budynków, niektórzy tracą równowagę uczucie strachu w czasie drgań. ludzie wybiegają na zewnątrz budynku, przedmioty spadają z półek, silny efekt trzeszczenia ścian.
Uszkodzenia elementów konstrukcyjnych i nośnych obniżające odporność budynku. Bardzo silne i dokuczliwe drgania, ściany trzeszczą, ludzie mają problem z utrzymaniem równowagi, mocno wystraszeni wybiegają na zewnątrz, przesuwanie się i rozbijanie dużych przedmiotów, na zewnątrz zagrożenie w postaci spadania dachówek, gzymsów i cegieł z kominów.
Silne uszkodzenia elementów konstrukcyjnych i nośnych budynku mogące powodować utratę stateczności obiektu. Rozległe zniszczenia elementów niekonstrukcyjnych. Ogólny strach i panika, przewracanie i przesuwanie się ciężkich przedmiotów, na zewnątrz zagrożenie dla ludzi w postaci spadających dachówek, gzymsów, cegieł z kominów, ścian szczytowych itp.
| Stopień | PGVHmax [mm/s] | Charakter oddziaływania |
|---|---|---|
| 0 | ≤ 5 | Brak oddziaływania |
| I | 5 – 10 | Odczuwalne |
| II | 10 – 25 | Intensyfikacja uszkodzeń |
| III | 25 – 40 | Uszkodzenia niekonstrukcyjne |
| IV | 40 – 60 | Lekkie uszkodzenia konstrukcyjne |
| V | 60 – 100 | Uszkodzenia konstrukcyjne |
| VI | > 100 | Zagrożenie stateczności |
Skutki drgań wyrażone stopniem szkodliwości S są zależne od stopnia intensywności sejsmicznej (IGSIS), a także od rodzaju konstrukcji budynku oraz jego stanu technicznego.
| IGSIS | Budynki tradycyjne | Budynki żelbetowe | Budynki szkieletowe | Budynki w złym stanie |
|---|---|---|---|---|
| 0 | S 0 | S 0 | S 0 | S I |
| I | S I | S 0 | S I | S II |
| II | S II | S I | S II | S III |
| III | S III | S II | S III | S IV |
| IV | S IV | S III | S IV | S V |
| V | S V | S IV | S V | S VI |
| VI | S VI | S V | S VI | S VI |
Instrukcja nr 23: Zasady stosowania górniczej skali intensywności sejsmicznej GSIS-2017 do prognozy i oceny skutków oddziaływania wstrząsów indukowanych eksploatacją na obiekty budowlane oraz klasyfikacji ich odporności dynamicznej. Wydawnictwo GIG-PIB, Katowice 2018.
Dokument źródłowy (Instrukcja nr 23):